Uzasadnienie do projektu ustawy o Władzy Zwierzchniej Narodu
sprawowanej bezpośrednio
1.
Wprowadzenie
Demokracja to system, w którym władza należy do obywateli. Ustawa o Władzy Zwierzchniej Narodu sprawowanej bezpośrednio ma na celu wzmocnienie roli obywateli w procesach decyzyjnych oraz zapewnienie im realnego wpływu na działania władz ustawodawczych, wykonawczych i sądowniczych. Wprowadza mechanizmy inicjatywy obywatelskiej i weta obywatelskiego, które zwiększają udział społeczeństwa w procesie stanowienia prawa i wzmacniają kontrolę nad władzą ustawodawczą.
1. Obecnie obywatele mają ograniczone narzędzia bezpośredniego wpływu na proces legislacyjny:
- inicjatywa ustawodawcza wymaga 100 tys. podpisów obywateli, a i tak jej skuteczność jest uzależniona od decyzji Sejmu,
- weto obywatelskie praktycznie nie funkcjonuje,
- referendum ogólnokrajowe jest rzadkie i ograniczone konstytucyjnie,
- konsultacje społeczne projektowanych ustaw są fasadowe, nie mają wpływu na decyzje parlamentarzystów.
W praktyce obywatele nie mają realnego narzędzia bieżącej kontroli nad wprowadzanymi ustawami przepisami.
Projekt wprowadza:
- strukturę organizacyjną władzy zwierzchniej do bieżącego wyrażania woli Narodu wobec instytucji państwa oraz określa Jej kompetencje
- elektroniczny system podejmowania ważnych dla Narodu decyzji, przy aktywnym udziale obywateli
- obowiązek niezwłocznego rozpatrzenia przez Sejm ustawodawczej inicjatywy obywatelskiej popartej 50 000 głosów,
- weto obywatelskie wobec ustaw, które może być odrzucone tylko kwalifikowaną większością (2/3 głosów obecnych na głosowaniu posłów),
- wzmocnienie roli petycji i kontroli społecznej.
Dotychczasowe przepisy nie przewidują tak silnych narzędzi obywatelskich.
2. Potrzeba wzmocnienia demokracji
- Zwiększenie zaangażowania obywatelskiego: W obliczu rosnącego rozczarowania obywateli wobec tradycyjnych form uczestnictwa w życiu politycznym, konieczne jest wprowadzenie mechanizmów, które umożliwią im aktywne uczestnictwo w podejmowaniu decyzji.
- Odpowiedzialność władz: Wprowadzenie narzędzi umożliwiających obywatelom kontrolę nad działaniami rządu przyczyni się do zwiększenia odpowiedzialności władz oraz ich transparentności.
3. Cele projektu
- Umożliwienie bezpośredniego wpływu obywateli na decyzje polityczne: Projekt ustawy definiuje konkretne narzędzia, które pozwolą obywatelom na aktywne uczestnictwo w procesie legislacyjnym.
- Wzmacnianie praw obywatelskich: Ustawa ma na celu ochronę i promowanie praw obywateli poprzez wprowadzenie mechanizmów, które umożliwiają im wyrażanie swoich opinii oraz sprzeciwu wobec nieakceptowanych regulacji.
4. Korzyści wynikające z wprowadzenia ustawy
- Zwiększenie przejrzystości: Wprowadzenie demokratycznych narzędzi pozwoli na większą przejrzystość działań władz i stworzy przestrzeń do otwartego dialogu między obywatelami a rządem.
- Edukacja obywatelska: Projekt ustawy kładzie duży nacisk na edukację obywateli w zakresie ich praw i obowiązków, co przyczyni się do wzrostu świadomości społecznej.
- Stworzenie systemu monitoringu: Ustawa przewiduje mechanizmy kontroli społecznej, co pozwoli na bieżące monitorowanie działań władz oraz zgłaszanie nieprawidłowości.
5. Źródła finansowania
Koszty wdrożenia ustawy mogą być pokryte z budżetu państwa, w szczególności z rezerwy celowej na rozwój systemów informatycznych administracji publicznej. W przypadku działań lokalnych – z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
6. Założenia projektów aktów wykonawczych
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji określające sposób zbierania podpisów (w tym elektronicznych).
- Rozporządzenie Marszałka Sejmu regulujące procedurę rozpatrywania weta obywatelskiego.
- Rozporządzenia dotyczące kampanii informacyjnych i edukacyjnych.
7. Zgodność z prawem Unii Europejskiej
Projektowana regulacja dotyczy wyłącznie wewnętrznego ustroju państwa i nie jest objęta prawem Unii Europejskiej. Nie narusza zobowiązań międzynarodowych Polski.
5.Podsumowanie
Projekt ustawy o Władzy Zwierzchniej Narodu sprawowanej bezpośrednio jest odpowiedzią na potrzeby współczesnego społeczeństwa, które pragnie mieć realny wpływ na decyzje dotyczące jego życia. Wprowadzenie mechanizmów demokracji bezpośredniej nie tylko wzmocni pozycję obywateli, ale także przyczyni się do budowy bardziej transparentnego i odpowiedzialnego systemu rządów.
W związku z powyższym, apelujemy o poparcie projektu ustawy, który stanowi krok w kierunku bardziej aktywnego udziału obywateli w życiu publicznym oraz umocnienia fundamentów demokracji w Polsce.
Opracował Jan Sposób, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel.: 794999711
Ożarów, dn. 12 sierpnia 2025

