USTAWA

o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

PROJEKT

Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 4 po ust. 2 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:

„3. Naród sprawuje władzę bezpośrednio również z wykorzystaniem narzędzi teleinformatycznych, w szczególności w procesach konsultacji, deliberacji, udzielania poparcia oraz referendum.
4. Zasady i tryb wykonywania uprawnień, o których mowa w ust. 3, określa ustawa. W zakresie w niej uregulowanym przepisy innych ustaw nie mogą ograniczać wykonywania tych uprawnień.”;

2) w art. 118 w ust. 2 wyrazy „100 000” zastępuje się wyrazami „50 000”, a po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „2a. Poparcie projektu ustawy może być udzielone również w postaci elektronicznej, na zasadach określonych w ustawie.”;

3) w art. 125 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Wynik referendum jest wiążący.”;

4) po art. 125 dodaje się art. 125a-125c w brzmieniu:

„Art. 125a.

1. Referendum ogólnokrajowe zarządza się także na wniosek co najmniej 500 000 obywateli mających prawo udziału w referendum, na zasadach określonych w ustawie.

2. Referendum, o którym mowa w ust. 1, zarządza się nie później niż w terminie 90 dni od dnia stwierdzenia spełnienia wymogów formalnych.

Art. 125b.

1. Obywatele mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie referendum w sprawie uchylenia ustawy albo jej części w terminie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia.

2. Zasady e-głosowania, e-poparcia oraz standardy tajności, anonimowości i weryfikowalności end-to-end określa ustawa.

Art. 125c.

Ważność referendum ogólnokrajowego oraz rozpatrywanie protestów określa ustawa; właściwość Sądu Najwyższego w tym zakresie nie może być wyłączona.”.

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

UZASADNIENIE

I. Potrzeba i cel wydania ustawy

Celem niniejszego projektu jest unowocześnienie polskiego systemu demokratycznego poprzez pełne wdrożenie zasady zwierzchnictwa Narodu (art. 4 Konstytucji). Obecne mechanizmy demokracji bezpośredniej są niewystarczające i często iluzoryczne ze względu na wysokie progi frekwencyjne oraz brak wykorzystania technologii cyfrowych. Projekt dąży do stworzenia „Demokracji Bezpośredniej 4.0”.

II. Przedstawienie stanu faktycznego w dziedzinie, która ma być unormowana

Obecnie referendum ogólnokrajowe zależy od woli Sejmu, a jego wiążący charakter jest uwarunkowany 50-procentową frekwencją, co prowadzi do bojkotów głosowań. Inicjatywa ustawodawcza wymaga 100 000 fizycznych podpisów, co w dobie cyfryzacji jest barierą anachroniczną.

III. Wyjaśnienie kluczowych zmian

1) Art. 4 ust. 3 i 4: umożliwia sprawowanie władzy przez Internet, dając cyfrowym narzędziom rangę konstytucyjną.

2) Art. 118: obniża próg inicjatywy ustawodawczej do 50 000 i wprowadza e-poparcie, zwiększając wpływ obywateli na proces legislacyjny.

3) Art. 125 ust. 3: znosi próg frekwencyjny. Głosujący obywatele nie mogą być zakładnikami osób biernych.

4) Art. 125a-125c: wprowadzają obowiązkowe referendum na wniosek obywateli (500 tys. osób) oraz tzw. „weto obywatelskie” – możliwość uchylenia szkodliwej ustawy przez Naród w ciągu 6 miesięcy od jej ogłoszenia.

5) Standardy e-głosowania: projekt nakłada na ustawodawcę obowiązek zachowania najwyższych standardów (w tym weryfikowalności end-to-end), co wzmacnia bezpieczeństwo procesu decyzyjnego.

IV. Skutki społeczne, gospodarcze i prawne

Ustawa zwiększy poczucie sprawstwa obywateli i doprowadzi do większej odpowiedzialności klasy politycznej. Wprowadzenie e-demokracji zredukuje koszty organizacyjne referendów w długim terminie.

V. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej

Projektowana regulacja nie jest objęta prawem Unii Europejskiej, gdyż dotyczy wewnętrznej struktury ustrojowej państwa członkowskiego.

Uzasadnienie do projektu ustawy o Władzy Zwierzchniej Narodu

sprawowanej bezpośrednio

1.
Wprowadzenie

Demokracja to system, w którym władza należy do obywateli. Ustawa o Władzy Zwierzchniej Narodu sprawowanej bezpośrednio ma na celu wzmocnienie roli obywateli w procesach decyzyjnych oraz zapewnienie im realnego wpływu na działania władz ustawodawczych, wykonawczych i sądowniczych. Wprowadza mechanizmy inicjatywy obywatelskiej i weta obywatelskiego, które zwiększają udział społeczeństwa w procesie stanowienia prawa i wzmacniają kontrolę nad władzą ustawodawczą.

1. Obecnie obywatele mają ograniczone narzędzia bezpośredniego wpływu na proces legislacyjny:

• inicjatywa ustawodawcza wymaga 100 tys. podpisów obywateli, a i tak jej skuteczność jest uzależniona od decyzji Sejmu,
• weto obywatelskie praktycznie nie funkcjonuje,
• referendum ogólnokrajowe jest rzadkie i ograniczone konstytucyjnie,
• konsultacje społeczne projektowanych ustaw są fasadowe, nie mają wpływu na decyzje parlamentarzystów.

  W praktyce obywatele nie mają realnego narzędzia bieżącej kontroli nad wprowadzanymi ustawami przepisami.

Projekt wprowadza:

• strukturę organizacyjną władzy zwierzchniej do bieżącego wyrażania woli Narodu wobec instytucji państwa oraz określa Jej kompetencje
• elektroniczny system podejmowania ważnych dla Narodu decyzji, przy aktywnym udziale obywateli
• obowiązek niezwłocznego rozpatrzenia przez Sejm ustawodawczej inicjatywy obywatelskiej popartej 50 000 głosów,
• weto obywatelskie wobec ustaw, które może być odrzucone tylko kwalifikowaną większością (2/3 głosów obecnych na głosowaniu posłów),
• wzmocnienie roli petycji i kontroli społecznej.

Dotychczasowe przepisy nie przewidują tak silnych narzędzi obywatelskich.

2. Potrzeba wzmocnienia demokracji

• Zwiększenie zaangażowania obywatelskiego: W obliczu rosnącego rozczarowania obywateli wobec tradycyjnych form uczestnictwa w życiu politycznym, konieczne jest wprowadzenie mechanizmów, które umożliwią im aktywne uczestnictwo w podejmowaniu decyzji.
• Odpowiedzialność władz: Wprowadzenie narzędzi umożliwiających obywatelom kontrolę nad działaniami rządu przyczyni się do zwiększenia odpowiedzialności władz oraz ich transparentności.

3. Cele projektu

• Umożliwienie bezpośredniego wpływu obywateli na decyzje polityczne: Projekt ustawy definiuje konkretne narzędzia, które pozwolą obywatelom na aktywne uczestnictwo w procesie legislacyjnym.
• Wzmacnianie praw obywatelskich: Ustawa ma na celu ochronę i promowanie praw obywateli poprzez wprowadzenie mechanizmów, które umożliwiają im wyrażanie swoich opinii oraz sprzeciwu wobec nieakceptowanych regulacji.

4. Korzyści wynikające z wprowadzenia ustawy

1. Zwiększenie przejrzystości: Wprowadzenie demokratycznych narzędzi pozwoli na większą przejrzystość działań władz i stworzy przestrzeń do otwartego dialogu między obywatelami a rządem.
2. Edukacja obywatelska: Projekt ustawy kładzie duży nacisk na edukację obywateli w zakresie ich praw i obowiązków, co przyczyni się do wzrostu świadomości społecznej.
3. Stworzenie systemu monitoringu: Ustawa przewiduje mechanizmy kontroli społecznej, co pozwoli na bieżące monitorowanie działań władz oraz zgłaszanie nieprawidłowości.

5. Źródła finansowania

Koszty wdrożenia ustawy mogą być pokryte z budżetu państwa, w szczególności z rezerwy celowej na rozwój systemów informatycznych administracji publicznej. W przypadku działań lokalnych – z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

6. Założenia projektów aktów wykonawczych

• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji określające sposób zbierania podpisów (w tym elektronicznych).
• Rozporządzenie Marszałka Sejmu regulujące procedurę rozpatrywania weta obywatelskiego.
• Rozporządzenia dotyczące kampanii informacyjnych i edukacyjnych.

7. Zgodność z prawem Unii Europejskiej

Projektowana regulacja dotyczy wyłącznie wewnętrznego ustroju państwa i nie jest objęta prawem Unii Europejskiej. Nie narusza zobowiązań międzynarodowych Polski.

5.Podsumowanie

Projekt ustawy o Władzy Zwierzchniej Narodu sprawowanej bezpośrednio jest odpowiedzią na potrzeby współczesnego społeczeństwa, które pragnie mieć realny wpływ na decyzje dotyczące jego życia. Wprowadzenie mechanizmów demokracji bezpośredniej nie tylko wzmocni pozycję obywateli, ale także przyczyni się do budowy bardziej transparentnego i odpowiedzialnego systemu rządów.

W związku z powyższym, apelujemy o poparcie projektu ustawy, który stanowi krok w kierunku bardziej aktywnego udziału obywateli w życiu publicznym oraz umocnienia fundamentów demokracji w Polsce.

Opracował Jan Sposób, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.,  tel.: 794999711 

Ożarów, dn. 12 sierpnia 2025